Hibrit savaş nedir? Neden yapılır? Türkiye hibrit savaşa mı girdi?

20. yüzyılın sonlarından itibaren küresel güç mücadelelerinde öne çıkan hibrit savaş, askeri operasyonların ötesine geçen çok boyutlu bir savaş modeli olarak dikkat çekiyor. Siber saldırılardan dezenformasyona, ekonomik yaptırımlardan vekalet savaşlarına kadar uzanan bu strateji, modern çağın en etkili mücadele yöntemlerinden biri haline geldi.

Hibrit savaş (hybrid warfare), geleneksel askeri güç kullanımının; siber saldırılar, bilgi savaşı, ekonomik baskılar ve vekil aktörlerle desteklendiği modern bir savaş stratejisi olarak tanımlanıyor. Bu yöntemi kullanan devletler, doğrudan savaş ilan etmeden rakiplerini siyasi, ekonomik ve toplumsal açıdan zayıflatmayı hedefliyor.

ABD, Çin, Rusya, İran ve İsrail gibi küresel ve bölgesel güçler, hibrit savaş taktiklerini aktif biçimde uygulayarak askeri müdahaleye gerek kalmadan etki alanlarını genişletmeye çalışıyor.

HİBRİT SAVAŞIN TEMEL ÖZELLİKLERİ NELERDİR?

Hibrit savaş, tek bir cephede yürütülen klasik savaşlardan farklı olarak çok katmanlı ve esnek bir yapıya sahiptir.

KONVANSİYONEL VE ASİMETRİK SAVAŞIN BİRLEŞİMİ

Hibrit savaşta düzenli orduların yanı sıra özel askeri şirketler, milis gruplar ve vekil güçler birlikte kullanılır.
Rusya’nın 2014 yılında Kırım’ı ilhakı sırasında kimliği belirsiz silahlı unsurları kullanması, bu yöntemin en bilinen örneklerinden biri olarak gösteriliyor.

SİBER SAVAŞ VE BİLGİ MANİPÜLASYONU

Siber saldırılar hibrit savaşın merkezinde yer alıyor. Kritik altyapılar, enerji sistemleri, bankacılık ağları ve kamu kurumları hedef alınabiliyor. 2016 ABD Başkanlık Seçimleri sürecinde sosyal medya üzerinden yürütülen dezenformasyon kampanyaları, bilgi savaşının etkisini gözler önüne serdi.

VEKÂLET SAVAŞLARI VE PARALI ASKERLER

Devletler, doğrudan cepheye girmek yerine vekil gruplar ve özel askeri şirketler aracılığıyla dolaylı savaş yürütüyor. Suriye iç savaşında Rusya’nın Wagner Grubu’nu, ABD’nin ise farklı silahlı grupları desteklemesi hibrit savaşın tipik örnekleri arasında yer alıyor.

EKONOMİK SAVAŞ VE YAPTIRIMLAR

Ekonomik baskı hibrit savaşın en etkili araçlarından biri olarak öne çıkıyor. Ambargolar, yaptırımlar ve ticari kısıtlamalarla hedef ülkenin ekonomik dengesi sarsılabiliyor. ABD’nin İran’a yönelik yaptırımları ve ABD-Çin ticaret savaşı bu stratejinin güncel örnekleri arasında bulunuyor.

DEZENFORMASYON VE PROPAGANDA

Sosyal medya, televizyon ve dijital platformlar üzerinden yayılan yanlış bilgiler, toplumda güvensizlik ve kutuplaşma yaratmayı amaçlıyor. Kamuoyunu yönlendirme, hibrit savaşın en görünmez ancak en etkili boyutlarından biri olarak değerlendiriliyor.

GÜNCEL HİBRİT SAVAŞ ÖRNEKLERİ

RUSYA – UKRAYNA

Rusya, 2014’ten bu yana Ukrayna’da vekil güçler, siber saldırılar ve propaganda faaliyetleriyle çok katmanlı bir hibrit savaş yürütüyor.

ABD – ÇİN REKABETİ

İki ülke arasındaki mücadele, özellikle teknoloji ve siber güvenlik alanında yoğunlaşıyor. Huawei ve TikTok gibi şirketler üzerinden yürütülen yaptırımlar, hibrit savaşın ekonomik boyutunu ortaya koyuyor.

İSRAİL – İRAN GERİLİMİ

İran ve İsrail arasındaki mücadele doğrudan savaştan çok siber saldırılar, istihbarat faaliyetleri ve vekil gruplar üzerinden sürüyor. Stuxnet virüsü, tarihin en dikkat çekici siber saldırılarından biri olarak kayda geçti.

SURİYE İÇ SAVAŞI

Suriye, ABD, Rusya, Türkiye, İran ve Körfez ülkelerinin farklı vekil güçlerle sahada yer aldığı, modern çağın en karmaşık hibrit savaş alanlarından biri olarak gösteriliyor.

HİBRİT SAVAŞIN AVANTAJLARI

Hibrit savaş, düşük maliyetle yüksek etki yaratma imkânı sunuyor. Resmî savaş ilanı gerektirmemesi, devletlere diplomatik esneklik sağlıyor. Ayrıca propaganda yoluyla toplumsal algı yönlendirilebiliyor.

HİBRİT SAVAŞIN DEZAVANTAJLARI

Saldırının kaynağının net olarak belirlenememesi uluslararası hukuk açısından gri alanlar oluşturuyor. Siber saldırılar ve ekonomik yaptırımlar sivil halkı doğrudan etkileyebiliyor ve küresel istikrarı zayıflatıyor.

HİBRİT SAVAŞ GELECEĞİN SAVAŞ MODELİ Mİ?

Uzmanlara göre hibrit savaş, 21. yüzyılın yeni savaş modeli olarak uluslararası ilişkilerin merkezine yerleşmiş durumda. Yapay zeka destekli dezenformasyon, gelişmiş siber saldırılar ve dijital propaganda teknikleri, gelecekte hibrit savaşların daha da karmaşık hale geleceğini gösteriyor.

Bu nedenle siber güvenlik, stratejik iletişim ve uluslararası iş birliği, hibrit savaşların yıkıcı etkilerini sınırlamak açısından kritik önem taşıyor. Hibrit savaş, önümüzdeki yıllarda da küresel güç mücadelesinin temel unsurlarından biri olmaya devam edecek.