Narsistlik nedir? Nasıl anlaşılır? Narsistik kişilik bozukluğu olan insana nasıl davranılır?

Narsist kişiler kendilerini övmeyi seven, herkesten üstün gören kişilerdir. Toplumda fazlasıyla görülen  bu kişileri anlamanın çeşitli yolları vardır. Peki narsistlik nedir? Narsistlik nasıl anlaşılır? Narsist kişilik bozukluğu olan insana nasıl davranılır?

Narsist kelimesi Türkçe’ye özsever olarak geçmiştir. Kendine hayranlık duyan, kendi önemini abartan, benmerkezci ve kibirli olan kişileri tanımlayan psikiyatrik rahatsızlığa narsistik kişilik bozukluğu denir.  Narsist kişilik bozukluğuna sahip insanlar, kendilerine çok fazla ilgi gösterilmesini ve herkesin onlara hayran olmasını isterler. Bu kişiler kendilerini hep diğer insanlardan üstün görür ve empati yapmazlar.

Ancak bu aşırı özgüvenin ardında, kişiler kendi değerlerinden de emin değildir. En ufak bir eleştiride rahatsızlık duyarlar.

NARSİSTİK BELİRTİLERİ NELERDİR?

Narsistlerin en belirgin özelliği kendilerini herkesten üstün görürler. Kibirli ve çıkarcı olan narsistler sadece kendilerini severler. Hiç hata yaptıklarını düşünmedikleri için özür dilemeyi bilmezler.  Narsistik kişilik bozukluğu belirtileri şiddetine göre değişir ancak genellikle bu kişilerde şu belirtiler görülür:

• Kendilerini çok önemli görürler ve sürekli hayranlık beklerler.
• Başarı olmadan bile üstün olmak isterler.
• Önemli olmadıklarını düşündükleri insanlara karşı eleştirel olurlar.
• Diğer insanların isteğini sorgulamadan yapmasını isterler.
• Başkalarını kıskanır ve kendinin de başkaları tarafından kıskanıldığını düşünür.
• Özel ilgi ve muamele görmediklerinde sinirlenirler.
• Stresle başa çıkma ve değişime uyum sağlama konusunda sorun yaşarlar.
• Başarısız olabilecekleri durumlardan uzak durur.
• Mükemmeliyetçilikten uzak oldukları için depresif ve karamsar hissederler.
• Manipüle edici davranışlar sergilerler.
• Kendisiyle aynı statüye sahip insanlarla arkadaşlık kurmak isterler.
• Yetenek ve başarılarını abartırlar.

NARSİST KİŞİLİK BOZUKLUĞU KİMLERDE GÖRÜLÜR?

Narsist kişilik bozukluğu kadın-erkek, genç-yaşlı her kesimden insanda görülebilir. Cinsiyet dağılımına bakıldığında kadınlara göre erkeklerde görülme oranı daha fazladır.

NARSİST KİŞİLİK BOZUKLUĞU NEDEN OLUR?

Narsist kişilik bozukluğunun nedeni tam olarak bilinmiyor. Fakat bu durum çevre, aile, genetikle ilgilidir. Narsistliğin ortaya çıkmasında şu durumların etkili olduğu düşünülüyor:

• Aile veya çevrenin kişiyi manipülatif davranışlara itmesi
• Çok fazla şımartılarak büyümek
• Çocuklarda şiddet ve istismar yaşamak
• Ebeveynlerin büyüme çağında ki çocuktan çok fazla büyük beklentide bulunması
• İyi ve kötü davranışlar karşısında övgü ve eleştiri alarak büyümek
• Gerçekçi geri bildirimler yerine devamlı gerçekçi olmayan övgüler almak

NARSİSTLİK NASIL TEDAVİ EDİLİR?

Narsist kişilik bozukluğu ilaçla tedavi edilmez. Bu kişiler tedaviye dirençli oldukları için kendilerinin değişim istemesi gereklidir. Narsistlik kişilik bozukluğu tedavisi uzman bir klinik psikolog tarafından yapılmalıdır.

Narsistik kişilik bozukluğu olanların iyileşmesi kişiden kişiye göre değişir. Ancak kişilik bozukluğu nedeniyle ortaya çıkan kaygı bozukluğu ve depresyon için ilaçlar verilir.

NARSİST BİRİNE NASIL DAVRANILIR?

• Duygusal ve psikolojik anlamda bütün manipülatif davranışları sınırlandırılmalıdır.
• Kaybetme korkusu hissettirilmemelidir.
• Davranış sınırları belirgin hale getirilmelidir.
• Narsist kişiliğin egosu beslenmemeli.
• Değiştirmeye ve düzeltmeye çalışılmamalı.
• Olumlu ya da olumsuz hissedilen duygular net bir şekilde ifade edilmeli.